Máy cưa xích vào tải kêu “tằng tằng”: Nguyên nhân và hướng khắc phục

Trong quá trình sử dụng máy cưa xích, nhiều người gặp phải một hiện tượng khá đặc trưng: khi để máy nổ không tải thì động cơ chạy khá êm, nhưng ngay khi bắt đầu cưa gỗ hoặc tăng ga để làm việc thì máy phát ra tiếng kêu “tằng tằng”, đôi khi kèm theo rung mạnh và cảm giác máy yếu đi rõ rệt. Đây là dấu hiệu cho thấy máy đang gặp vấn đề khi phải chịu tải.

Tiếng “tằng tằng” mà người dùng nghe thấy thực chất có thể xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau trong hệ thống vận hành của máy. Đó có thể là dấu hiệu của việc cháy không ổn định trong động cơ, cũng có thể là sự va đập cơ khí ở hệ thống truyền động hoặc bộ phận cắt. Vì vậy, để khắc phục hiệu quả, cần xác định đúng nguyên nhân gây ra hiện tượng này.

Hiểu đúng hiện tượng máy “kêu tằng tằng” khi vào tải

Máy cưa xích hoạt động theo nguyên lý động cơ hai thì có tốc độ vòng tua rất cao. Khi máy chạy không tải, tải trọng lên động cơ rất nhỏ nên các chi tiết cơ khí hoạt động nhẹ nhàng. Tuy nhiên, khi bắt đầu cưa gỗ, động cơ phải truyền lực qua ly hợp, nhông và xích để thực hiện quá trình cắt.

Nếu có bất kỳ bộ phận nào trong chuỗi truyền động hoạt động không ổn định, lực truyền sẽ không đều. Sự mất ổn định này có thể tạo ra các tiếng gõ hoặc tiếng “tằng tằng” mà người dùng dễ nhận ra khi máy bắt đầu chịu tải.

Trong nhiều trường hợp, tiếng kêu này còn đi kèm với các biểu hiện như máy hụt ga, xích quay giật cục hoặc lực cắt giảm.

Xem thêm:Máy cưa xích là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động và ứng dụng

Xích cưa bị cùn hoặc mài sai góc

Một trong những nguyên nhân đơn giản nhưng rất phổ biến khiến máy cưa xích kêu “tằng tằng” khi vào tải là xích cưa bị cùn hoặc mài không đúng kỹ thuật.

Khi răng cắt còn sắc, mỗi mắt xích sẽ cắt vào gỗ một cách đều đặn. Lực cắt phân bố đều nên động cơ làm việc ổn định. Nhưng khi răng cắt bị cùn, xích không còn cắt gỗ mà thay vào đó trượt trên bề mặt gỗ. Lúc này người dùng thường phải tì lực mạnh hơn để máy cắt được.

Khi lực ép tăng lên, các mắt xích bắt đầu ăn gỗ theo kiểu giật từng nhịp. Hiện tượng này tạo ra âm thanh gián đoạn giống như tiếng “tằng tằng”.

Ngoài ra, nếu xích được mài lệch hai bên hoặc góc mài không đúng tiêu chuẩn, mỗi bên răng cắt sẽ ăn gỗ khác nhau. Sự mất cân bằng này cũng có thể khiến xích cắt giật và tạo ra tiếng động bất thường.

Xem thêm: Có nên dùng dầu nhớt đã qua sử dụng cho lam và xích của máy cưa xích không?

Răng giới hạn độ sâu không chuẩn

Trên xích cưa luôn có hai loại răng: răng cắt và răng giới hạn độ sâu. Nếu răng giới hạn quá cao so với răng cắt, lưỡi cắt sẽ không thể ăn sâu vào gỗ. Kết quả là xích cưa chỉ cào nhẹ trên bề mặt gỗ và lực cắt trở nên không ổn định.

Ngược lại, nếu răng giới hạn bị hạ quá thấp, răng cắt sẽ ăn vào gỗ quá sâu trong mỗi vòng quay. Điều này khiến xích bị “bắt” vào gỗ và tạo ra lực giật mạnh. Khi các mắt xích liên tục bị kéo mạnh rồi nhả ra, tiếng “tằng tằng” có thể xuất hiện.

Nhông kéo xích hoặc xích bị mòn

Nhông dẫn động là bộ phận truyền lực từ động cơ sang xích. Sau thời gian dài sử dụng, các răng nhông có thể bị mòn hoặc biến dạng. Khi đó, sự ăn khớp giữa nhông và xích không còn chính xác.

Mỗi khi xích quay qua vị trí răng nhông bị mòn, lực truyền có thể thay đổi đột ngột. Sự thay đổi này tạo ra những nhịp giật nhẹ trong chuyển động của xích và có thể phát ra tiếng kêu “tằng tằng”.

Nếu tiếp tục sử dụng trong tình trạng này, xích và nhông sẽ mòn nhanh hơn và có thể gây hư hỏng các bộ phận khác.

Xem thêm: Máy cưa xích chạy không tải thì bình thường nhưng cưa gỗ lại yếu – nguyên nhân và cách khắc phục

Ly hợp bị trượt hoặc mòn

Ly hợp của máy cưa xích hoạt động theo nguyên lý ly tâm. Khi vòng tua động cơ tăng lên, các má ly hợp sẽ ép vào chuông ly hợp để truyền lực sang nhông kéo xích.

Nếu má ly hợp bị mòn hoặc lò xo ly hợp yếu, lực ép giữa các bề mặt ma sát sẽ không đủ mạnh. Khi máy chịu tải, ly hợp có thể bị trượt. Điều này khiến lực truyền từ động cơ sang xích không ổn định.

Sự trượt và bám liên tục của ly hợp có thể tạo ra tiếng gõ hoặc tiếng “tằng tằng”, đặc biệt khi cưa những khúc gỗ cứng.

Hệ thống nhiên liệu cung cấp không ổn định

Một nguyên nhân khác ít được chú ý là hệ thống nhiên liệu hoạt động không ổn định. Nếu chế hòa khí bị bẩn, lọc xăng tắc hoặc ống dẫn nhiên liệu có vấn đề, lượng xăng cung cấp cho động cơ có thể không đều.

Khi động cơ thiếu nhiên liệu trong những thời điểm nhất định, quá trình cháy trong xi lanh trở nên gián đoạn. Điều này làm cho động cơ nổ không đều và phát ra tiếng “tằng tằng” khi tăng ga hoặc chịu tải.

Ngoài ra, việc điều chỉnh vít xăng gió không đúng cũng có thể khiến động cơ hoạt động kém ổn định.

Bugi đánh lửa yếu

Hệ thống đánh lửa đóng vai trò rất quan trọng đối với động cơ hai thì. Nếu bugi bị bám muội, khe hở điện cực không đúng hoặc cuộn đánh lửa hoạt động yếu, tia lửa điện có thể không đủ mạnh để đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp nhiên liệu.

Khi đó, quá trình cháy trong buồng đốt sẽ không đều. Động cơ có thể nổ giật từng nhịp, đặc biệt khi phải làm việc nặng. Tiếng nổ không đều này đôi khi được người dùng mô tả là tiếng “tằng tằng”.

Hướng khắc phục hiệu quả

Khi gặp hiện tượng máy cưa xích kêu “tằng tằng” khi vào tải, người dùng nên kiểm tra máy theo thứ tự từ những nguyên nhân đơn giản đến phức tạp.

Trước hết cần kiểm tra xích cưa. Nếu xích đã cùn hoặc mài không đều, nên mài lại đúng góc và đảm bảo hai bên răng cắt cân đối. Đồng thời cần kiểm tra răng giới hạn độ sâu để đảm bảo khoảng cách giữa răng cắt và răng giới hạn nằm trong tiêu chuẩn.

Tiếp theo nên kiểm tra nhông kéo xích và tình trạng của xích. Nếu thấy răng nhông mòn rõ rệt hoặc xích đã giãn quá mức, việc thay mới là cần thiết.

Sau đó cần vệ sinh lọc gió, kiểm tra lọc xăng và đường dẫn nhiên liệu để đảm bảo động cơ nhận đủ nhiên liệu. Nếu máy vẫn hoạt động không ổn định, việc kiểm tra bugi và hệ thống đánh lửa cũng nên được thực hiện.

Trong những trường hợp phức tạp hơn, ly hợp có thể cần được tháo ra để kiểm tra tình trạng má ly hợp và lò xo.

Kết luận

Hiện tượng máy cưa xích vào tải kêu “tằng tằng” là dấu hiệu cho thấy hệ thống cắt hoặc động cơ đang hoạt động không ổn định. Nguyên nhân có thể xuất phát từ xích cưa bị cùn, răng giới hạn độ sâu không chuẩn, nhông dẫn động mòn, ly hợp trượt hoặc hệ thống nhiên liệu và đánh lửa gặp vấn đề.

Việc kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ giúp người dùng phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường này. Khi các bộ phận của máy được duy trì trong tình trạng tốt, máy cưa xích không chỉ hoạt động êm hơn mà còn đạt hiệu suất cắt cao và bền bỉ hơn trong quá trình sử dụng lâu dài.